Zabezpieczenie Rat-Med. działań kanioningowych i jaskiniowych

Zabezpieczenie Rat-Med. działań kanioningowych i jaskiniowych

Ostatniej nocy podczas wyjazdu kanioningowego na Teneryfę AD 2018 rozmawiamy o bezpieczeństwie naszych eskapad. Podsumowywujemy wyjazd, który podobnie jak jego poprzednik – wyprawa do Omanu, nie wymagał  interwencji medycznych czy ratowniczych. Tym niemniej szacowanie ryzyka mam wciąż tak zakorzenione, że nawet w czasie wolnym od wyjazdów zachęca mnie do ciągłego analizowania zagrożeń, metod ich przeciwdziałania, reagowania i „odbudowy” dla zapewnienia większej skuteczności w każdym z tych trzech elementów z osobna i razem.

Szacowanie ryzyka w przytoczonym zakresie to jedno, drugie to nierówna walka z egoizmem tych, którzy liczą na ewentalną pomoc sami nie szkoląc się w jej efektywnym udzielaniu, trzecie to przekonanie, że mała lekka apteczka (może nawet jedna) „zaopatrzy” wszelkie działania, a zwłaszcza, że i tak napewno nam się nic nie przydarzy – a klej kropelka, bandaż to panaceum nawet na urazy wielonarządowe (tym bardziej, że i tak nam się nic nie przydarzy, więc po co dźwigać więcej?).

Celem tego wpisu jest  upowszechnienie wiedzy i ujednolicenie standardów wyposażenia apteczek i sprzętu medycznego (głównie wśród uczestników naszych wyjazdów i osób z nami kooperujących). No bo przecież jaki sens miałby profesjonalnie zabezpieczony w sprzęt ratunkowy wyjazd czy wyprawa, bez świadomości wszystkich uczestników co wchodzi w skład poszczególnych zestawów „aptecznych” i do czego mogą posłużyć ich elementy? (pytanie retoryczne niestety).
I kolejne nasuwające się pytania: kto z zespołu, po jakim czasie, w oparciu o jakie środki „apteczne”, z jaką skutecznością rozpocznie akcje ratunkową, gdy wypadkowi lub nagłemu zachorowaniu ulegnie osoba/osoby odpowiedzialne za zabezpieczenie medyczne/ratownicze wyjazdu?

 

Poniżej zaprezentowane zostaną sety wyposażenia dla trzech rodzajów zastosowań:

1. MAŁA APTECZKA (OSOBISTA)

2. DUŻA APTECZKA (MOBILNA)

3. AMBULATORIUM BAZOWE

Oczywiście w zależności od miejsca działania, rodzaju działań, kwalifikacji poszczególnych członków zespołu oraz możliwości transportowych mogą one ulegać modyfikacjom, które powinny być każdorazowo omówione z osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo / ratownictwo / pierwszą pomoc (omówione, a następnie przestawione uczestnikom działań).

 

  1. MAŁA APTECZKA (OSOBISTA)

Zestaw osobisty może/powinien być na wyposażeniu każdego uczestnika akcji kanioningowej lub jaskiniowej. Szczególnie gdy zespół nie działa w sposób zwarty np. poprzez rozciągnięcie lub na kilku odcinkach zadaniowych. Wielu doświadczonych kanionierów (nie tylko mających doświadczenia wypadkowe) uważa taki zestaw za standardowe wyposażenie swojego wora kanioningowego.

W małej apteczce znajduje  się  bardzo podstawowe wyposażenie, w tym środki ochrony osobistej jak para rękawiczek ochronnych, jednorazowa maseczka do prowadzenia sztucznego oddychania (RKO), bandaż elestyczny, mały opatrunek chłonny, folia NRC (koc ratunkowy). Zazwyczaj jest to jednak zestaw złożony z foli NRC, maseczki do RKO i pary rękawiczek ochronnych.

Pamiętajmy, że mała apteczka ma działać doraźnie i w razie wystąpienia wypadku powinna zostać w relatywnie krótkim czasie wsparta / wzmocniona lepiej wyposażoną, dużą apteczką (mobilną) i/lub wsparciem sprzętowym udzielonym przez zewnętrzne jednostki ratownicze.

 

 

2. DUŻA APTECZKA (MOBILNA)

Dobierając wyposażenie apteczki przeanalizowaliśmy kilka wypadków, w tym szczególnie te, których konsekwencją były urazy wielonarządowe i nagłe stany zagrożenia życia. Niestety, w tego typu sytuacjach małe apteczki nie są w stanie zapewnić adekwatnego do potrzeb wyposażenia i właściwie wesprzeć zespół niosący pomoc. Dla grupy do 8 (max 10) osób nasze wyjazdy/wyjścia zabezpiecza co najmniej jedna duża apteczka mobilna.

Poniżej znajdują się zdjęcia wyposażenia apteczki (w wersji AD 2017/18) dedykowanej działalności jaskiniowej i kanioningowej, w oparciu o którą prowadzone są szkolenia i zabezpieczanie działań.  Apteczka skierowana jest do uczestników szkoleń z zakresu pierwszej pomocy,  Ratowników KPP (Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy) oraz Ratownicy ALS/ ITLS (Lekarze, Ratownicy Medyczni, Pielęgniarki – posiadający właściwe kwalifikację) – członków naszego teamu.

Latarka czołowa dedykowana apteczce – łatwo dostępna po otwarciu wodoszczelnego pojemnika.

UWAGA! – czołówka powinna być przed każdym wyjazdem zapakowana w taki sposób by uniknąć samoczynnego włączenia

rękawiczki ochronne (sześć par)

nożyczki ratownicze (cięcie pianki, butów, uprzęży, taśm, …)

maseczka ochronna RKO do prowadzenia wentylacji

pulsoksymetr (pomiar saturacji i tętna)

UWAGA! – baterie AAA sprawdzane przed każdym wyjazdem, urządzenie zapakowane w taki sposób, by uniknąć samoczynnego włączenia

stetoskop

zestaw rurek ustno-gardłowych (w rozmiarach dopasowanych do uczestników)

strzykawka i cewnik do odsysania (prymitywny ssak)

dwie folie NRC (koc pomoc)

kołnierz ortopedyczny

Uwaga! – warto zwrócić uwagę na nowe wytyczne ITLS w zakresie stosowania kołnierza ortopedycznego w następstwie urazów

 zestaw opatrunkowy

podstawowy zestaw środków farmakologicznych, gaziki do iniekcji i kaniula do odbarczenia odmy

opatrunek na oparzenia

szyna stabilizacyjna

lekka kamizelka ostrzegawcza z elementami odblaskowymi – m.in. do zapewnienia bezpiecznej współpracy ze śmigłowcem ratowniczym.

 

Waga dużej apteczki wynosi: 1850 gram (apteczka posiada dodatnią pływalność).

 

Warianty dodatkowe w jakie w zależności od sytuacji uzupełniana jest ww. apteczka:

2.1. Mały (lekki) telefon komórkowy

2.2.  Zestaw grzewczy (wkład/świeca do tzw. namiotu cieplnego / schronienia cieplnego)

 

3. AMBULATORIUM BAZOWE

Pierwsze wyprawowe ambulatorium „założyliśmy” podczas wyprawy Speleoklubu Dąbrowa Górnicza „MAXIBIOTIC SDG CHALLENGE 2013). Zabezpieczało ono działania jaskiniowe w wysuniętym obszarze górskim  – we francuskich Pirenejach. Od pamiętnego wyjazdu minęło już wiele lat, przez które zebraliśmy sporo doświadczeń, często działając w miejscach gdzie system ratownictwa górskiego czy medycznego jeszcze się nie narodził.

Myśląc o tego tupu stacjonarnym punkcie pomocy medycznej / przedmedycznej warto uprzednio odpowiedzieć sobie na kilka pytań:

  • czemu ambulatorium ma służyć (zakres kompetencji);
  • kto będzie obsługiwał ambulatorium (kompetencje);
  • w jakich warunkach pogodowych/klimatycznych przyjdzie mu działać;
  • jak sprawny jest lokalny system ratowniczy (w najmniej dla wyprawy sprzyjających warunkach/okolicznościach);
  • czy w  sąsiedztwie ambulatorium będzie droga (w jakich warunkach przejezdna), miejsce do przyjęcia śmigłowca, przygodne lotnisko, spławna rzeka, …;
  • czy decydujemy się na wydzielone ambulatorium, zapewniające gotowość/pracę w trybie ciągłym, czy modyfikujemy używane do innych celów przestrzenie tylko w następstwie zagrożeń;
  • jakie są możliwości transportu wyposażenia ambulatorium w miejsce jego funkcjionowania;
  • jakie zasoby zgromadzić na wypadek zagrożeń wynikających z analizy ryzyka, pozostając jednocześnie w relacji z możliwościami lokalnych systemów ratowniczych;
  • dla ilu osób maksymalnie ambulatorium ma stanowić zabezpieczenie i na jaki okres;

Poniżej znajdują się zdjęcia wyposażenia, które warto rozważyć planując kompleksowe zabezpieczenie ‚bazy” na nagłe stany zagrożenia życia i zdrowia (wersja AD 2017/18):

światło punktowe (nagłowne) / światło gazowe, elektryczne, na paliwa ciekłe (rozproszone)

 rękawiczki i okulary ochronne

nożyczki ratownicze

pęseta, latarka diagnostyczna

środki odkażające do skóry, sprzętu, …

adekwatny do sytuacji (oszacowanego ryzyka) zestaw opatrunkowy

skalpel

opatrunek ściągający (strip)

staza

zestaw igieł, kaniul, strzykawek, środków do miejscowego odkażania skóry w miejscu iniekcji.

płyny do toczenia o pojemności 500 ml, sól fizjologiczna (roztwór 0,9% NaCl), glukoza, PWE,  zestawy do toczenia płynów.

Ambulatorium na potrzeby zapewnienia kwalifikowanej pomocy medycznej omówię przy okazji innego postu, należy jednak zawsze pamiętać o wskazaniach, kompetencji podawania leków, lokalnym prawie regulującym ten proceder oraz termo-stabilności środków farmakologicznych i warunkach ich transportu/przechowywania.

UWAGA! – czasem dla utrzymania/podania właściwej temepratury płynów niezbędny jest termobox, wykopanie ziemianki, etc.

pulsoksymetr najlepiej z możliwością bezprzewodowej transmisji danych (saturacja, tętno) do telefonu komórkowego oraz glukometr (z zestawem pasków)

stetoskop i analogowy cisnieniniomierz

aluminiowa butla tlenowa z reduktorem, manometrem i potencjometrem przepływu. Worek samorozpreżalny z rezerwuarem tlenowym, filtrem i dwoma rozmiarami masek twarzowych przeznaczonych dla osób dorosłych. Maska twarzowa do tlenoterapii z przewodem tlenowym o długości 3 metrów.

UWAGA! – tlen jest czynnikiem zwiększającym ryzyko pożarowe/wybuchowe a transport lotniczy tego gazu medycznego wymaga stosownych zgód/dokumentów.

rurki ustno-gardłowe we wszytkich rozmiarach lub dobrane rozmiarami do parametrów uczestników wyjazdu/wyprawy.

maski krtaniowe żelowe (we wszystkich rozmiarach lub dobrane rozmiarami do parametrów uczestników wyjazdu/wyprawy)

rękojeść laryngoskopu, jednorazowe łyżki, prowadnica, rury intubacyjne (we wszystkich rozmiarach lub dobrane rozmiarami do parametrów uczestników wyjazdu/wyprawy).

UWAGA! – przed każdym wyjazdem należy sprawdzić baterie w rękojeści laryngoskopu.

szczypce magilla

ssak ręczny, cewniki do odsysania

stabilizator dla rury intubacyjnej (w następstwie wyboru zestawu do intubacji)

termometr diagnostyczny (elektroniczny lub rtęciowy)

Zestaw szyn do zabezpieczania urazów / transportu urazowego

folia sterczowa do stabilizacji urazów

kołnierz ortopedyczny

zestaw oparzeniowy

aparat do płukania oka

defibrylator półautomatyczny AED.

pojemnik i worki na środki zakaźne

alkomat

worek na zwłoki

 

 

3.1. Nosze do ewakuacji/transportu medycznego (najpopularniejsze rozwiązania)

nosze jaskiniowe, brezentowa płachta ewakuacyjna, nosze typu SKED (zwijane),  deska ortopedyczna

 

3.2. oznaczenie przygodnego lądowiska w różnych warunkach:

 

zestaw flar LED – do konturowego oznaczenia przygodnego lądowiska dla śmigłowca HEMS, RESCUE lub SAR

kamizelka ostrzegawcza z elementami odblaskowymi – m.in. do zapewnienia bezpiecznej współpracy ze śmigłowcem ratowniczym.

raca świetlna / sygnalizacyjna – czas świecenia co najmniej 8 minut

UWAGA –  przyjmując śmigło w sąsiedztwie punktu ambulatoryjnego należy bezwzględnie pamiętać o silnym podmuchu powietrza (ryzyku zdmuchnięcia/wywrócenia namiotu, porwania luźnych przedmiotów, zapylenia/zapiaszczenia/zaśnieżenia, itp.

 

3.3. Mobilność transportu

analizując i dopasowując tak wiele zmiennych, należy również pochylić się nad transportem sprzętu zarówno w miejsce prowadzenia działań (transport w miejsce wyprawy) jak i mobilności działań transportowych sprzętu oraz potencjalnych poszkodowanych w rejonie działań:

Często na wyprawach w miejsca odludne, gdy wynajmujemy samochody, kierujemy się możliwością awaryjnego transportu osób w pozycji horyzontalnej (np. poprzez złożenie lub wyjęcie części siedzeń, etc).

 

3.4. Łączność

Odsyłam do „spisu doświadczeń” w tym zakresie na blogu TCT pt. KRÓTKOFALÓWKA DO AKTYWNOŚCI GÓRSKICH

 

Warto również zobaczyć:

– FOTOrelacja: SDG FIRST AID

– FOTOrelacja: Warsztat z technik awaryjnych TCT

– FOTOrelacja: Pierwsza pomoc w aktywnościach TCT

Napisz odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *